Tolerantie vraagt om grenzen.

Gepubliceerd op 24 september 2026 om 10:05

Ik luisterde afgelopen dinsdag (22-09) naar het vragenuurtje in de Tweede Kamer. Daarin kwam onder andere het rapport ter sprake over de hard gedaalde homo-acceptatie in Nederland, welke was uitgevoerd door het Trimbos instituut.  

Het verbaasde me dat zoveel mensen geschokt waren over de uitkomst van dit rapport. Want wie de maatschappelijke ontwikkelingen van de afgelopen jaren een beetje heeft gevolgd kon deze conclusie moeilijk als een complete verrassing beschouwen. Maar er bleken wel wat politieke partijen onder een steen gelegen te hebben, hopelijk worden ze nu op meerdere punten eens goed wakker. De woke-boemerang komt heel hard terug schijnbaar.

In het debat werd gesproken over de rol van religie. De islam kwam ter sprake, maar ook via een zijweg de christelijke scholen. Dit raakte me wel een beetje, ik heb zelf op christelijke/reformatorische scholen gezeten en ken die wereld dus van binnenuit. 

Toen ik daar 30 jaar geleden leerling was, werd er anders tegen homoseksualiteit aangekeken dan tegenwoordig. Dat wil ik niet mooier maken dan het was. Tegelijkertijd heb ik gezien dat de benadering opener is geworden. Dat betekent niet dat principiële overtuigingen anders zijn geworden, maar het onderwerp is veel beter bespreekbaar geworden. Mensen worden in de eerste plaats als mens gezien, ook wanneer er fundamentele verschillen van inzicht bestaan. Dat onderscheid vind ik heel belangrijk om te benoemen, er is daar veel goed werk gedaan.

Tegelijkertijd moeten we ook de andere kant op willen kijken. Bepaalde vormen van LHBTIQ+ letterbakactivisme roepen weerstand op, en trekken daarbij ook nog eens naar tegenstrijdige groepen wat de geloofwaardigheid geen goed doet. Wanneer de samenleving niet alleen om tolerantie wordt gevraagd maar ook nog eens klakkeloos moeten instemmen met opvattingen over seksualiteit, gender en identiteit, en dit ook nog eens wordt opgedrongen in het sociale domein en in de openbare ruimte, moet men toch kunnen verwachten dat dit weerstand oproept. Het rechtvaardigt nooit intimidatie, discriminatie of geweld, maar het is wel een factor die in het onderzoek naar afnemende acceptatie niet moet worden uitgesloten. 

En laten we ook de olifant in de kamer niet vergeten. Gelukkig kwam deze in het vragenuur ook ter sprake. Het islamistische gedachtengoed staat feitelijk zó haaks op onze westerse normen en waarden dat hier ook naar gekeken moet worden. Hierover zou men ook een open gesprek moeten kunnen voeren en het zonder omwegen kunnen benoemen.  

Daar ligt wat mij betreft de kern: onderzoek waar het daadwerkelijk vandaan komt, en wees vervolgens niet selectief in het benoemen van de uitkomsten.  

Als de oorzaken liggen in religie, cultuur, opvoeding, onderwijs, sociale druk of bepaalde vormen van activisme, moeten we bereid zijn dat te zeggen. En als de conclusies vervolgens om scherpe politieke keuzes vragen moeten we die binnen de grenzen ook durven maken. Symptomen bestrijden zonder de oorzaak ongemoeid te laten gaat immers niet werken.  

Ik ben christen en heb mijn overtuigingen. Ik verwacht niet dat een ander die overneemt en wil ze al helemaal niet opdringen. Andersom verwacht ik hetzelfde. Ik hoef niet alles wat een ander denkt of doet als normaal of wenselijk te beschouwen om die ander als medemens te respecteren. 

Dat is voor mij tolerantie.  

De grens ligt waar de vrijheid van de ander wordt aangetast: bedreiging, intimidatie, geweld of uitsluiting. Die grens moet voor iedereen hetzelfde zijn, of je nu christen, jood, moslim, atheïst, homo of hetero bent. Die grenzen zijn volledig vervaagd in de afgelopen decennia doordat alles moest kunnen en mogen. 

Daarom is deze dalende homo-acceptatie wat mij betreft ook een waarschuwing aan de samenleving in geheel. Laat dit achteraf niet de kanarie in de kolenmijn geweest zijn.  

En niet verontwaardigd zijn over de uitkomst als deze politiek of maatschappelijk slecht uitkomt, dan moeten er grenzen getrokken durven worden.

"Tolerantie is goed maar niet ten overstaan van de intoleranten."   

~W.Busch~ 

Bert Schouwstra


Reactie plaatsen

Reacties

Er zijn geen reacties geplaatst.