Ede heeft een rijke geschiedenis. Ooit begon het als een kleine agrarische nederzetting. Ook defensie en de wereldoorlogen hebben veel invloed gehad op onze gemeente. En natuurlijk mogen we onze natuur niet vergeten. Die trok vroeger veel mensen aan die rust en herstel zochten.
Boeren en schapenhouders hebben Ede gevormd. Zij hebben gezorgd voor werk, voedsel en groei. Nuchterheid en hard werken zijn altijd belangrijke kenmerken geweest van onze regio.
Als geboren en getogen Edenaar heb ik Ede in de loop van de jaren zien veranderen. Van een gemoedelijk dorp met een eigen karakter naar een aantrekkelijke regio voor mensen uit onder andere de Randstad. Ede heeft veel te bieden en dat is positief.
Toch krijg ik vaak de vraag: vind je die veranderingen erg?
Mijn antwoord is: ja. Anders zou ik er niet over beginnen.
Kijk bijvoorbeeld naar de landbouw. In het jaar 2000 had de gemeente Ede nog 1.243 boerenbedrijven. Eind 2025 waren dat er nog ongeveer 550 tot 580. Dat betekent dat er in 26 jaar tijd meer dan de helft is verdwenen. Gemiddeld stopten er elk jaar zo'n 25 bedrijven. Dat zijn er ongeveer twee per maand.
Tegelijkertijd staat in de Omgevingsvisie “De Dorpen” nog steeds dat het onzeker is of deze bedrijven er over een aantal jaren nog zijn. Daar wil ik in een volgende column verder op ingaan. Maar duidelijk is dat de zorgen over onze familiebedrijven groot zijn.
Boeren zijn niet alleen belangrijk, ze zijn onmisbaar. Zij zorgen voor ons voedsel en onderhouden bijvoorbeeld ook de natuur. Daarom moeten we zuinig op hen zijn. Voedselzekerheid is een verantwoordelijkheid van de politiek. Bovendien verdwijnt met iedere boerderij ook een stukje van de identiteit van onze regio.
Vaak hoor ik dan: "Ede groeit, wen er maar aan."
Groei is niet verkeerd. Maar voor wie is die groei bedoeld? En wat raakt daardoor verloren?
Naar mijn mening gaat de groei ten koste van de eigenheid van Ede, de dorpen en de buurtschappen. Tradities, cultuur en historie zijn steeds minder zichtbaar. Vooral in de dorpen leven die nog sterk voort. Maar ook daar staan ze onder druk.
Mensen die hier komen wonen, mogen best weten wat voor regio Ede is en welke geschiedenis daarbij hoort. Daar moet meer aandacht voor komen. Op dit moment lijkt dat niet altijd een prioriteit. Bij veel plannen gaat het vooral over bouwen en economische groei. Dat baart mij zorgen.
In de komende columns zal ik verschillende onderwerpen bespreken. Ik wil niet alleen problemen benoemen, maar ook ideeën en oplossingen aandragen.
Ede is meer dan drie letters. Het is een regio met een eigen verhaal, een eigen cultuur en een eigen karakter. Dat moeten we behouden.
Daar zet BBB Ede zich voor in, en daar kunt u mij vinden.
We gaan de wijken in. We gaan in gesprek met inwoners en organisaties. We mogen dan nog niet in de raad zitten, we blijven kritisch volgen wat er gebeurt. Met één doel: opkomen voor alles wat Ede heeft gemaakt tot wat het vandaag is.
Laatst zag ik op een bankje de tekst:
"Wie het verleden niet eert, is de toekomst niet weerd."
Daar zit veel waarheid in.
Of vindt u van niet?
Bert Schouwstra
Reactie plaatsen
Reacties